Parafia Skrzyszów

Chcesz otrzymywać informacje o nowościach na stronie?
Wpisz swój adres e-mail:
Wszystkich odwiedzin 344032
Dzis 16
Wczoraj 83

Kościół Parafialny św. Stanisława BM

Kościół Parafialny św. Stanisława BM

    Drewniany kościół pod wezwaniem Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Skrzyszowie, malowniczo położony na niewielkim wzniesieniu w środku miejscowości, jest wspaniałym zabytkiem architektury i sztuki gotyckiej oraz niemym świadkiem wielu wydarzeń. Jest jednym z licznych modrzewiowych kościółków, jakie powstawały wówczas w regionie, a także innych krajach. Mapa rozmieszczenia drewnianych gotyckich świątyń wskazuje na swoistą modę budowania takich kościołów. Było to ambicją właścicieli oraz mieszkańców dużych wsi. Średniowieczne chrześcijańskie budownictwo drewniane występowało głównie na północy Skandynawii, szczególnie w dzisiejszej Norwegii, również na terenie Wielkiej Brytanii, znacznie mniej w środkowej Europie (teren obecnej Francji i Niemiec). Bardzo duże zagęszczenie obserwujemy na terenie dzisiejszej Słowacji i Polski. Na mapie naszego kraju drewniane kościoły znajdują się na Śląsku, w Małopolsce, a najliczniej występują na Podkarpaciu. Różnice pomiędzy wszystkimi kościołami są niewielkie i dotyczą najczęściej detali. Do ich budowy stosowano najtańszy i łatwo dostępny materiał, jakim było drewno. Dla wielu mieszkańców ówczesnych wsi ciesielstwo i obróbka drewna były głównym zajęciem, stąd nie było problemów ze znalezieniem wykonawców i pomocników podczas budowy i wykończenia budowli. Kościół w Skrzyszowie, jak większość ówczesnych kościołów, jest orientowany tzn. prezbiterium znajduje się od strony wschodniej, a wejście główne od zachodniej. Ściany skonstruowane są z bali modrzewiowych, ułożonych na "zrąb" i powiązanych na końcach na "jaskółczy ogon". Belki są ociosane i dokładnie spasowane, dlatego nie ma pomiędzy nimi szczelin. Ściany zewnętrzne świątyni pokryte są gontami. Zakończenia ścian posiadają tzw. "fartuchy", osłaniające betonowe przyziemie. Konstrukcja więźby dachowej ma charakter układu storczykowego. Poszczególne elementy łączono już nie kołkami drewnianymi jak dotychczas, ale gwoźdźmi. Poziome elementy więźby to przede wszystkim tragarze, rozmieszczone w poprzek budynku, na zrębie ścian, w równych od siebie odległościach. Pełnią one potrójną rolę; do nich bowiem przymocowane są deski sufitowe, one też dźwigają na swoich końcach podłużne płatwie, które obiegają zrąb i stanowią wsparcie dla krokwi. Krokwie stykają się ze sobą ukośnie parami. Osiem z nich jest pełnych, tzn. posiadają dodatkowe wzmocnienia. Pomiędzy krokwiami pełnymi występują niepełne. Cała konstrukcja dachowa pokryta jest gontami. Dach jest dwuspadowy, strzelisty. Na niektórych elementach więźby dachowej znajdują się znaki montażowe, jakie często zostawiali ówcześni konstruktorzy. Znaki wykonane są w kierunku z zachodu na wschód w postaci wypukłej kreski. z jednej strony zgiętej pod kątem ostrym. Przestrzeń wewnętrzną kościoła nakrywają płaskie stropy drewniane, wykonane na jednym poziomie w prezbiterium i w nawie, w odległości około 7 m od posadzki. Deski stropowe ułożone są wzdłuż osi kościoła i połączone na tzw. "pióro i wpust". Kościół jest jednonawowy, złożony z prostokątnego prezbiterium zamkniętego wielobocznie oraz prostokątnej nawy. Do prezbiterium od strony północnej przylega zakrystia, zaś do nawy od strony południowej i północnej, dobudowane później, zbliżone do kwadratu, kaplice tworzące tzw. transept. Przy kaplicy południowej znajduje się kruchta (przedsionek). Prezbiterium otoczone jest otwartymi sobótkami z przedsionkiem nad zakrystią. Do zachodniej części kościoła przylega czworoboczna wieża z nadwieszoną izbicą, podobną do baszty fortyfikacyjnej. Ściany wieży są pochyłe. Przejście z nawy do prezbiterium akcentuje poprzeczna belka tęczowa o profilu gotyckim. W obrębie prezbiterium posadzka podniesiona jest o około 25 cm. Przy ścianie zachodniej, na wysokości około 3 m, znajduje się empora na chór muzyczny, wsparta na czterech słupach. Do wnętrza kościoła prowadzą cztery wejścia. Na północnej ścianie prezbiterium usytuowany jest późnogotycki portal wykonany w 1517r.. Na portalu znajduje się data: "ANNO CHRISTI / 1517" i napis w dwóch wierszach:

  • wiersz górny: " ... AULA CONSTROUA EST IN LANDA DEO",

  • wiersz dolny: "El .. STANISLAO ... JOANES ... (WIENSIS)".

  • Drzwi są jednoskrzydłowe, wykonane na początku XVI w (prawdopodobnie podczas budowy kościoła). Od strony prezbiterium są one okute żelaznym płaskownikiem, tworzącym na powierzchni ozdobną kratownicę. Na portalu od strony wschodniej, w kaplicy południowej, wykonany jest napis w jednym wierszu: "ANNO CHRISTI / 1517 JAN Z CZCHOWA" (jest to data powstania kościoła i imię budowniczego). Drzwi są również drewniane, jednoskrzydłowe, podobne do tych z prezbiterium. Portal zachodni w nawie głównej ma kształt łuku ostrego. Drzwi z tej strony są dwuskrzydłowe. Otwory okienne zamknięte są łukiem ostrym. W prezbiterium znajdują się obecnie cztery okna - dwa od strony północnej i dwa od strony południowej, piąte, umieszczone na ścianie wschodniej, jest niewidoczne, ponieważ zostało zaszalowane. Istnienie tego okna było zasadne, kiedy w średniowieczu konstruowano niewielkie ołtarze, gdy zaś nastała moda na mocno rozbudowane ołtarze barokowe, okna wschodnie stawały się zbędne. Najczęściej więc zostawały zasłaniane. W kaplicach znajdują się po dwa okna (na ścianie wschodniej). W nawie głównej są natomiast cztery okna (po dwa od strony północnej i południowej). Opisany kościół zrasta się z historią miejsca i ludzi. Jest przejawem wiary i obyczajów, ale również poczucia piękna i zmieniającej się kultury na przestrzeni kilku stuleci. Jest też miejscem integrującym dziesiątki pokoleń tutejszych mieszkańców.

    Zgodnie z nowelizacją ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że na stronie stosujemy pliki cookies, w celach statystycznych. Korzystanie z witryny Parafii bez zmian ustawień oznacza, że akceptują Państwo otrzymywanie wyżej wymienionych plików. Jednocześnie informujemy, że mogą Państwo dokonać w dowolnym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies w swojej przeglądarce internetowej.

    Wszystkie dane osobowe zamieszczone na stronie internetowej parafii są umieszczone wyłącznie za zgodą osób zainteresowanych lub na podstawie prawa.
    Parafia pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Skrzyszowie. Wszelkie prawa zastrzeżone!